Xuraman Əskərova: Həm sevinc, həm kədər

Hekayə

Cəbhədə döyüş gedir. Həyəcanlıyıq. Hamımız dörd gözlə cəbhə xəbərlərini gözləyirik.

Evdə idim. Son günlər olduğu kimi, yenə də cəbhədən gələcək yeni qələbə xəbərlərini gözləyə-gözləyə ev işləri ilə məşğul olurdum. Qulağım televizorda, gözüm qapıda, əlim işdə, ürəyim isə cəbhədə …

Bu saat minlərlə azərbaycanlı kimi mən də həyəcanla, “Görəsən, bu gün hansı kəndi, hansı şəhəri işğaldan azad etmişik” deyə, düşünürdüm. Qəfil bir zəng məni daldığım bu dərin fikirdən ayırdı. Telefonu açdım. Zəng vuranın sevincli səsini o dəqiqə tanıdım. Bu, mənim “Damla “İB qeydiyyatında olan şagirdim Cəsur idi. Cəsur, Zəngilanın işğaldan azad olunması xəbərini böyük bir sevinclə dedi:

“Gözümüz aydın, müəllimə. Prezident televizorda Zəngilan azad olunub deyə elan etdi”.

Uşağın sevinci, şaqraq səsi otağı bürüdü. O, həmişə görmədiyi, amma xəyallarında canlandırdığı Zəngilan haqqında danışardı. Uşaq qəhərlənib bunu da söylədi:

“Çox sevinirəm, müəllimə. Mənə daha qaçqın deməyəcəklər, mən daha qaçqın deyiləm. Amma pis oluram ki, atam bu dünyadan qaçqın adı ilə köçdü. Anamın mənə danışdığı, yuxularımda gördüyüm Qarabağı axır ki, görəcəyəm”.

Ağalarov Cəsurun 10 yaşı var. O, Zəngilanlı məcburi köçkün ailəsinin uşağıdır. Ramazan bayramında onlara qonaq getmişdik. Cəsurla anasının Qobuda məcburi köçkünlər üçün tikilmiş mənzildə rahat yaşadığını görmüşdüm. Hələ o zaman Cəsur bizə “bura yaxşıdır, amma öz torpaqlarımız daha gözəldir” deyəndə mənlə Müşfiq təəccüblə bir-birimizə baxıb, “Axı, bunun nə yaşı var ki, belə danışır” – deyə ikimiz də eyni anda fikrimizdən keçirmişdik. İndi isə Cəsurun xəyalları gerçək olub. Sonra anası da sevinclə “Müəllimə, bizim doğma kəndimizə qonaq gələrsiniz, qurban kəsərik” dedi. Mən onlara gözaydınlığı verib sağollaşdım.

Üstündən heç 5 dəqiqə keçməmiş İsveçdə yaşayan Sevinc Babayeva adlı yaxın rəfiqəmin mənə ismarıc yazdığını gördüm. Oxudum, ismarıcın sonunda belə bir cümlə yazılmışdı – “Şilavara şəhid gətiriblər, bəlkə də, sənin şagirdin olub”.

Söhbət mənim 28 ilə yaxın işlədiyim Lənkəran rayonu, Şilavar kəndindən gedirdi. Tez Şilavar kənd məktəbində dərs dediyim şagirdlərimdən biri olan Bəhruza zəng etdim. Hal-əhval tutduqdan sonra bu barədə soruşdum. Eşitdiyim cavabdan, sanki dünya gözümdə qaraldı. 5 dəqiqə əvvəl yaşadığım sevinc və eşitdiyim bu qəfil xəbər… İbtidai sinif müəllimi olduğum Məhəmməd cəbhədə şəhid olmuşdu.Bir anda düşüncələrim məni lap uzaqlara apardı…

Məhəmməd çox ağıllı, dürüst, mehriban, eyni zamanda mərhəmətli uşaq idi. Onun atası da cavan yaşında dünyasını dəyişmişdi.

Məhəmməd hələ uşaq yaşlarından çətinliyin, sıxıntının nə olduğunu görmüş, məhrumiyyətləri dadmış, o kiçik çiyinlərində ailənin, ana-bacı və qardaşının möhnətini çəkməyi öyrənmişdi. Bir anda Məhəmmədin səmimiyyət dolu üzü, sevgi dolu gözləri şürumda, gözlərimdə canlandı. Məhəmməd hərbi xidmətdə olarkən aprel döyüşlərində iştitak etmiş, əzmlə vuruşmuşdu. Hərbi xidmətdən qayıtmış Məhəmməd , sanki arzusuna çatmaq, yarımçıq işini tamamlamaq üçün yenidən heç kimə heç bir söz demədən könüllü cəbhəyə getmək üçün Ordu sıralarına yazılıbmış. Gedərkən anası ilə telefonla danışıb: “Əziz anam, narahat qalma, düşməni məhv edib geri qayıdacağam. Haqqını halal elə” demişdi. Azğın düşmənin qəfil gülləsi bu həyat dolu gəncin arzularını ürəyində yarımçıq qoydu…

Öz-özümə düşündüm ki, həyatın təzadlarına bax… Bir tərəfdə sevinci dünyaya sığmayan zəngilanlı şagirdim Cəsur, digər tərəfdə Vətən yolunda canını fəda edən arzuları yarımçıq qalan lənkəranlı şagirdim Məhəmməd…

Şəhidlik məqamın mübarək, mənim çox sevimli, balam qədər əziz şağirdim Məhəmməd! Övlad ana üçün həmişə uşaq olduğu kimi şağird də müəllim üçün yaşından, rütbəsindən, vəzifəsindən aslı olmayaraq elə həmişə şagirddir, uşaqdır.

Müəllim dərs dediyi şagirdlərə ruhunun bir parçasını ötürür. Bəlkə ona görə bir anda içimdə nəyinsə qırıldığını hiss etdim…

Amma tez də xatırladım ki, bu günlərdə biz bir ölür, min dirilirik.

Məhəmməd də, onun kimi yüzlərlə şəhidimiz də, Azərbaycanımızın qürurunu, mənliyini qorumaq üçün Vətənin hər qarış torpağı uğrunda canlarını, qanlarını qurban verdilər.

Bu anda bir söz yada düşür: Torpaq uğrunda ölən varsa, Vətəndir!

Bu torpaq, bu Vətən, bu xalq yenə öz birliyini, diriliyini nümayiş etdirdi, dünyaya göstərdi ki, Qarabağ Azərbaycandır!

23.10.2020.